One Voice – Πρωτοσέλιδο 30 Σεπτεμβρίου 2026

Με τον Ανδρέα Ρουµελιώτη

ΑΝΑΠΟ∆

Α

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ ΗΜΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ και το
αυθόρµητο αντάρτικο πόλης που απελευθέρωσε τη Νάπολη (27-30 Σεπτεµβρίου 1943) από τη
γερµανική ναζιστική κατοχή (Quattro giornate
di Napoli) πριν από την άφιξη των συµµαχικών
δυνάµεων. Στη δίνη του πολέµου µετά τους αλλεπάλληλους βοµβαρδισµούς και αποκλεισµούς,
ο πληθυσµός της Νάπολης ζούσε σε άθλιες συνθήκες, χωρίς νερό, ηλεκτρικό και µε τροµερές
ελλείψεις τροφίµων.
ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΙΤΑΛΙΑΣ µε
τους Συµµάχους (8 Σεπτεµβρίου 1943), στη Νάπολη, ο Γερµανός διοικητής, συνταγµατάρχης
Βάλτερ Σολ (Walter Scholl), επέβαλε σκληρό
στρατιωτικό νόµο. ∆ιέταξε τον εκτοπισµό όλων
των αντρών ηλικίας 18 έως 33 ετών (περίπου
30.000 άτοµα) για εργασία στη Βόρεια Ιταλία και
στη Γερµανία και την υποχρεωτική εκκένωση µιας
παραλιακής ζώνης 300 µέτρων, ξεσπιτώνοντας
βίαια σχεδόν 250.000 πολίτες.
ΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ ΑΡΧΙΣΑΝ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΟΥΝ
τις υποδοµές της πόλης (όπως το ναυπηγείο του
Μπανιόλι) και να καίνε πολιτιστικούς θησαυρούς,
γνωρίζοντας ότι δεν θα µπορούσαν να κρατήσουν
το µέτωπο για πολύ, ενώ έστηναν µπλόκα στις
λαϊκές συνοικίες και έκαναν λεηλασίες αρπάζο-

ΣΤΟΝ ΒΟΡΡΑ, Η ΦΛΩΡΕΝΤΙΑ
ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΝΕΤΑΙ τον Αύγουστο του ’44. Η «εξέγερση
των Ιταλών Παρτιζάνων» ξεκινάει από την Μπολόνια, η
οποία απελευθερώθηκε στις
23 Απριλίου 1945 και ακολούθησε η Γένοβα.
Η 25η ΤΟΥ ΑΠΡΙΛΗ ΑΠΟΚΤΑ
Ι∆ΙΑΙΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ επειδή
ήταν η ηµέρα που οι βιοµηχανικές πόλεις του Βορρά, το
Μιλάνο και το Τορίνο, απελευθερώθηκαν.
Ο παρτιζάνος Σάντρο Περτίνι
(έγινε πρόεδρος της ∆ηµοκρατίας αργότερα) εξήγγειλε
γενική απεργία το πρωί της
25ης Απρίλιου 1945. Καταλήφθηκαν εργοστάσια, συµπεριλαµβανοµένου και του
πιεστηρίου όπου τυπωνόταν
η εφηµερίδα «Corriere della
Sera», η οποία ήταν όργανο
του φασιστικού καθεστώτος.
Οι άντρες των ανταρτών χρησιµοποίησαν το πιεστήριο για
να εκτυπώσουν φυλλάδια για
τη νίκη.

ντας ό,τι έβρισκαν. Οι καθηµερινές εκτελέσεις
παρτιζάνων, αλλά και οι αναίτιες δολοφονίες
απλών πολιτών οδήγησαν τον λαό της Νάπολης
σε ανοιχτή εξέγερση.
Η ΝΑΠΟΛΗ ΘΑ ΓΙΝΕΙ Η ΠΡΩΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΙΤΑΛΙΚΗ ΠΟΛΗ ΠΟΥ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΘΗΚΕ ΜΟΝΗ
ΤΗΣ. Πρώην Ιταλοί στρατιώτες στήνουν τα πρώτα
οδοφράγµατα. «Άγνωστοι» µοιράζουν στα στενά
δροµάκια όπλα, τα οποία είχαν κρύψει στο «άσυλο
ανιάτων»... Χωρίς κάποια κεντρική πολιτική καθοδήγηση, γυναίκες και άντρες όλων των ηλικιών,
εργάτες, υπάλληλοι, διανοούµενοι, φαντάροι,
µέχρι και τα «πιτσιρίκια» (τα «scugnizzi»), βγήκαν
στους δρόµους και πολέµησαν µε κάθε µέσο για

την απελευθέρωση της πόλης τους.
ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΓΕΝΙΚΕΥΟΝΤΑΙ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΠΟΛΗ.
Οι εξεγερµένοι, αν και ελλιπώς εξοπλισµένοι,
χρησιµοποιούν κυνηγετικά όπλα, πιστόλια, χειροβοµβίδες και αυτοσχέδιες βόµβες, χτυπώντας
τις γερµανικές περιπόλους. Οι Γερµανοί φασίστες
προσπάθησαν να τους αποκρούσουν. Η δύναµη
πυρός, όµως, και η αποφασιστικότητα του αυθόρµητου λαϊκού αντάρτικου πόλης θα τους αναγκάσει να υποχωρήσουν.
ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΝΤΡΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗΣ
ήταν το στάδιο Collana στο Βόµερο, όπου οι Γερµανοί κρατούσαν οµήρους.
Ο ΗΤΤΗΜΕΝΟΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ θα
εγκαταλείψει τη Νάπολη στις 30 Σεπτεµβρίου,
πιεζόµενος από το αντάρτικο πόλης και γνωρίζοντας ότι οι Σύµµαχοι πλησιάζουν, αφού πρώτα
προβεί σε εκδικητικά αντίποινα.
ΟΤΑΝ ΠΛΕΟΝ ΤΑ ΑΓΓΛΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΑ ΣΥΜΜΑΧΙΚΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΑΤΑ ΕΙΣΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ
ΠΟΛΗ, την 1η Οκτωβρίου, η Νάπολη έχει ήδη
απελευθερωθεί από τη ναζιστική κατοχή µε τον
αγώνα και το αίµα του ίδιου του λαού της.
Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΝΑΠΟΛΗΣ είχε ως τίµηµα τον θάνατο τουλάχιστον 168 εξεγερµένων
και 140 στρατιωτικών. Η πόλη θα τιµηθεί µε το
«χρυσό στρατιωτικό µετάλλιο της τιµής.