13-11-2025
ΑΔΩΝΙΣ ΚΥΡΟΥ
Διευθυντής (1898-1918)
ΑΧΙΛΛΕΥΣ Α. ΚΥΡΟΥ
(1918-1950)
ΚΥΡΟΣ Α. ΚΥΡΟΥ
(1918-1974)
ΑΔΩΝΙΣ ΚΥΡΟΥ
(1974-1997)
ΑΛΕΞΗΣ ΖΑΟΥΣΗΣ
(1997-2015)
ΕΣΤΙΑ
ΗΜΕΡΗΣΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ • ΕΤΟΣ ΙΔΡΥΣΕΩΣ 1876
ΑΘΗΝΩΝ
ΕΣΤΙΑ
Πέμπτη
Ιωάννου ἀρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως τοῦ Χρυσοστόμου
13 Νοεμβρίου 2025
Σελήνη 23.3 ἡμερῶν Ἀνατολή ηλίου 7.03' -- Δύσις ἡλίου 5.15΄
ΑΤΤΙΚΗ. Νεφώσεις τήν πρωία, μέ ἀνέμους βόρειους μέτριους. Θερμ. ἕως 21β.
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ. Πρωινές νεφώσεις μέ ἀνέμους ἀσθενεῖς. Θερμ. ἕως 19β.
Αριθμ. φύλ. 43295
Ἔτος 149ον
Τιμή 1,5 €
ΤΕΚΜΗΡΙΩΜΕΝΗ ΑΠΑΝΤΗΣΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΗΣ Μ. ΔΑΜΑΝΑΚΗ ΓΙΑ ΚΟΙΝΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ
Ἡ «συνεκμετάλλευσις» τῆς ἐθνικῆς κληρονομιᾶς
στο Αἰγαῖο ὑπονομεύει τήν κυριαρχία μας
«Τό Ἀρχιπέλαγος δέν εἶναι οὐδέτερη θάλασσα – ἡ ὑποθαλάσσια πολιτιστική κληρονομιά τοῦ Αἰγαίου εἶναι συντριπτικά
ἑλληνική – Προσβάλλει τήν νομική μας κυριαρχία και ταυτότητα το κοινό πάρκο - να προστατεύσουμε τό Αἰγαῖο
μέ σοβαρότητα – Ὁ διαμοιρασμός ἰσοδυναμεῖ μέ ὑποχώρηση στις μονομερεῖς ἐνέργειες τῆς Τουρκίας στην UNESCO»
τῆς Στέλλας Σοφίας Κυβέλου *
Η ΥΠΟΘΑΛΑΣΣΙΑ πολιτιστική κληρονομιά
(ΥΠΚ) τῆς Ἑλλάδος εἶναι ἕνας ἀθέατος ἀλλά
θεμελιώδης κρίκος τῆς ταυτότητος καί ἐμφατικότερα τῆς «θαλάσσιας ιθαγένειας» τῶν παράκτιων καί νησιωτικῶν κοινοτήτων τῆς χώρας. Ἀπό τά ναυάγια τῆς κλασσικῆς καί ρωμαϊκῆς περιόδου ἕως τα βυζαντινά λιμάνια καί τά
πλοῖα τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ Ἀγῶνα καί μέχρι τά
ναυάγια του 1ου και 2ου Παγκοσμίου πολέμου, ὁ
βυθός τοῦ Αἰγαίου εἶναι ἕνα ἀπέραντο ἀνοικτό
μουσεῖο, ἕνα ἀρχεῖο τοῦ ἑλληνικοῦ θαλάσσιου
Αξιοπρέπεια
μέ στέγη για χιλιάδες
ἀξιωματικούς
ΤΟ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΟ
Πρόγραμμα τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων ἀνεκοίνωσε ὁ ὑπουρ
γός Ἐθνικῆς Ἀμύνης κ. Νίκος Δένδιας,
τό ὁποῖο ὅταν ὁλοκληρωθεῖ θά βελτι
ώσει ἐμπράκτως τίς
συνθήκες διαβιώσε
ως στελεχῶν τῶν Ενόπλων Δυνάμεων,
ἀλλά καί τῶν οἰκογενειῶν τους. Στήν σχετική ἀνακοίνωση αναφέρεται χαρακτηρι
στικά ὅτι «κάθε στέλεχος που μετατίθεται
θα λαμβάνει ἕνα κλειδί στο χέρι, ἕνα σπί
τι πού θά στεγάζει τόν ἴδιο καί τήν οἶκογένειά του. Προτεραιότητα θα δοθεῖ στήν
Συνέχεια στην σελ. 3
Optima bank: Τράπεζα
ἀναφορᾶς μέ 10 δισ.
χρηματοδοτήσεις
Λεπτομέρειες στήν σελ. 2
πολιτισμοῦ πού διασώζει ὄχι μόνον ἱστορικές
μαρτυρίες ἀλλά καί πολύτιμα οἰκοσυστήματα.
Σέ μιά ἐποχή ὅπου ἡ διεθνής κοινότητα προωθεῖ τόν στόχο 30x30 –δηλαδή τήν προστασία
τοῦ 30% τῶν θαλασσίων περιοχῶν ἕως το 2030
ἡ συζήτηση γιά τό πῶς συνδυάζονται ἡ διατήρηση τῆς βιοποικιλότητας καί ἡ προστασία
καί ἀνάδειξη τῆς πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς
ἀποκτᾶ νέα δυναμική. Τό ισλανδικό παράδειγμα εἶναι χαρακτηριστικό: στήν χώρα αὐτή, τά
ναυάγια ἔχουν ἀναγνωριστεῖ ὄχι μόνο ὡς πολιτιστικά μνημεῖα ἀλλά καί ὡς πυρῆνες θαλάσσιας ζωῆς. Οἱ ἴδιοι οἱ ἁλιεῖς ἀποφεύγουν τά ναυά* Ἡ Καθηγήτρια του
Παντείου Πανεπιστημίου
Στέλλα Κυβέλου.
για, προσφέροντας ἔτσι άτυπη ἀλλά οὐσιαστική προστασία.
Ἡ Ἑλλάς ἀπό τήν πλευρά της διαθέτει ἕνα
ἀπό τά πλουσιώτερα ἀποθέματα ἐναλίων ἀρχαιοτήτων καί ὑποθαλάσσιας πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς στόν κόσμο –καί καταδήλως, το μεγαλύ
τερο μέρος της ἐντοπίζεται στο Αἰγαῖο. Παρά
ταῦτα, ἡ διαχείριση αὐτοῦ τοῦ πλούτου παραμένει ἀποσπασματική: ἡ Ἐφορεία Εναλίων
Ἀρχαιοτήτων προστατεύει τους τόπους κυρίως
ἀπό τήν ἄποψη τῆς πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς,
τό Ὑπουργεῖο Περιβάλλοντος καί ὁ Ὀργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικῆς
τοῦ Μανώλη Κοττάκη
Ἡ ἐρημοποίηση τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων
στην χώρα τοῦ ἀνέπαφου
Ἡ κατάργηση τῆς σκέψης, ἡ ἐπιβολή τῆς μοναξιᾶς καί ἡ ἀπομάγευση
ΑΚΟΥΓΑ χθές ἀπό τό πρωί μέ ἰδιαίτερο ενδιαφέρον
τίς ὀργίλες ραδιοφωνικές συνεντεύξεις του Προέδρου τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν κύριου Τσαγκάρη γιά τό θέμα της Black Friday. Μία ἀκόμη ἀπό
δειξη τῆς στρέβλωσης τοῦ ἐλεύθερου ανταγωνισμοῦ εἰς βάρος τῶν μικρομεσαίων καί ἐπ' ὠφελεία
τῶν μεγαλυτέρων. Πισσαρίδης! Αὐτό πού μοῦ κέρδισε ὅμως τήν προσοχή ἦταν πώς ἀπό τήν ἀπελευθέρωση τῶν προσφορῶν χωρίς κανόνες (πού μπορεί
νά ἔχει στο μέλλον ὡς ἀποτέλεσμα νά αὐξηθοῦν τά
λουκέτα στούς μεγάλους ἐμπορικούς δρόμους μας)
εὐνοοῦνται καί οἱ πωλήσεις ἐξ ἀποστάσεως. Το λεγόμενο ηλεκτρονικό εμπόριο. Στό ὁποῖο ἡγοῦνται κυ
ρίως ἀλλοδαπές ἐπιχειρήσεις πού δέν καταβάλλουν
ΦΠΑ ὅπως οἱ ἡμεδαπές.
σης. Αὐτό τό μοντέλο ζωῆς προωθεῖται. Η κατάργη
ση τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων, ἡ ὑπονόμευση τῆς διάδρασης καί καλλιέργειας τῆς σχέσης καί ἐν τέλει ἡ
ἐπιβολή τῆς μοναξιάς.
μήν μιλάμε! Ποτέ στήν ἱστορία τοῦ κόσμου οἱ ἄνθρωἩ νέα ἀπαίτηση εἶναι νά μήν βλεπόμαστε καί νά
ποι δέν ἤμασταν τόσο κοντά καί ποτέ τόσο μακριά.
Μᾶς προτιμούν σκυμμένους πάνω ἀπό ἕνα κινητό
παρά νά ἐρχόμαστε σέ ἄμεση ἐπαφή. Μᾶς θέλουν
νά ψωνίζουμε ἀπό τό διαδίκτυο ἀκόμη καί φροῦτα,
όχι μόνο ροῦχα, γιά νά μήν μετακινούμαστε. Μᾶς ζητοῦν νά ἔρχεται ὁ ταχυδρόμος στο σπίτι μας, ὑποτίθεται γιά νά τά ἔχουμε ὅλα στα πόδια μας, στήν οὐσία
ὅμως γιά νά μήν βγοῦμε ἀπό τό σπίτι. Ὁ στόχος εἶναι
ὁ κατ' οἶκον περιορισμός καί ἐγκλωβισμός καί ἡ χει
Αμέσως τό μυαλό μου πέταξε στα λουκέτα τῶν ραγώγηση μέ τόν φόβο. Ἐάν δέν κυκλοφορεῖς, ἄν
ὑποκαταστημάτων των ΕΛΤΑ, (204 θά εἶναι, καθώς - δέν ἔχεις ἐμπειρίες καί ἄν δέν διαπλέκεσαι μέ συδέν ἀνακλήθηκαν) καί στά λουκέτα ὑποκαταστημά-μπολίτες σου, τότε ἡ μοναδική πηγή πληροφόρησής
των τραπεζών στην περιφέρεια τά ὁποῖα ἔχουν φθάσει αἰσίως τά 457. Δέν πρόκειται γιά τήν ἐρημοποίηση
τῆς ὑπαίθρου μόνον. Πρόκειται γιά τήν ἐρημοποίηση τῶν ἀνθρωπίνων σχέσεων. Τῆς ἐπιβολῆς τῶν ἀνέπαφων ἐκ τοῦ μακρόθεν συναλλαγῶν. Καί πρωτίστως
τῆς συρρίκνωσης τῆς ἀνθρώπινης ἐπαφῆς καί σχέσου εἶναι ἡ τηλεόραση, οἱ ἱστότοποι καί τά μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μιά ζωή πλαστική καί εἰκονική.
Στήν ἐπαρχία τό μοντέλο τῆς διάδρασης ἄντεχε
μέχρι τώρα. Σε αντίθεση μέ τά ἀστικά κέντρα καί τό
Συνέχεια στην σελ. 3
Ἀλλαγῆς (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α) ἐπιβλέπει τίς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, καί ἡ ἁλιευτική πολιτική ἀκολουθεῖ τόν δικό της δρόμο,
μέσῳ κυρίως τοῦ ἀντιστοίχου ὑπουργείου. Λεί
πει, ὡστόσο, ὁ συντονισμός τό θεσμοθετημέ
νο κοινό πλαίσιο πού θά συνδέσει τόν πολιτισμό, τήν οἰκολογία καί τήν προστασία τῆς θα
λασσίας βιοποικιλότητος στο πλαίσιο τῆς βιώσιμης ἀνάπτυξης.
Ἡ ἀναγνώριση τῶν τόπων ΥΠΚ ὡς «Ἄλλων
Ἀποτελεσματικῶν Χωρικῶν Μέτρων Διατήρησης (OECMs)», οἱ ὁποῖοι συμπληρώνουν
Συνέχεια στην σελ. 3
ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ
Ὑπό πίεσιν ὁ Τράμπ
λόγῳ Ἐπστάιν
Στις 16/11 με την
ΕΚΔΟΣΙΣ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ
ΕΣΤΙΑ
(σελ. 5)
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Ο ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΗΣ
Ένα βιβλίο του καθηγητή
Ηλία Ηλιόπουλου
για τον μεγαλύτερο
και λαοφιλέστερο βασιλιά
της νεότερης Ελλάδας
και στρατηλάτη
των Βαλκανικών Πολέμων,
που υπερδιπλασίασε
την Ελλάδα
ΗΛΙΑΣ ΙΩΑΝΝΟΥ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ
AS KANTHI
THOY ANON
ΠΕΝΝΙΕΣ
ΕΙΔΗΣΟΥΛΕΣ
ΠΕΡΙΕΡΓΑ
* Σέ ὅλες τίς χῶρες τοῦ κόσμου ὑπάρχουν ὅρια τα
χύτητος πού ἐάν τά ὑπερβεῖ κανείς πληρώνει και
τό ἀνάλογο πρόστιμο. Αλλά ὅριο ταχύτητος σε
πεζούς πού περπατοῦν σέ πεζοδρόμια, δέν εἴχαμε
ξανακούσει. Στην Σλοβακία ἀπό τήν 1η Ιανουαρί
ου 2026, ὅποιος ἄνθρωπος περπατά μέ ταχύτητα
ἄνω τῶν 6χλμ., θα πληρώνει 100 ευρώ. Οι Σλοβά
κοι γελάνε μέ τήν ἀπόφαση, ἀφοῦ ἕνα μικρό παιδί
περπατᾶ πιό γρήγορα ἀπό τό ὅριο βαδίσματος.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ἀκόμη καί αὐτούς πού
κάνουν τζόκινγκ, ποδήλατο ἢ πατίνι. Οἱ πολῖτες
καλοῦν τόν Πρόεδρο τῆς χώρας νά μήν ἐπικυρώσει τόν νόμο γιά νά μήν παραμείνουν ἐλεύθερα τά
πεζοδρόμια. Ὑπενθυμίζεται ὅτι ἡ Σλοβακία ἔχει τό
ὑψηλότερο ποσοστό ἰδιοκτησίας αυτοκινήτων και
τά κεφαλήν στον κόσμο.
• Ἡ κληρονομιά τοῦ «βασιλιᾶ τῆς πόπ», Μάικλ
Τζάκσον, συνεχίζει να γράφει ἱστορία, ἀκόμη καί
16 χρόνια μετά τον θάνατό του. Το κλασσικό τραγούδι του 1982, «Thriller», ἐπέστρεψε στο Top 10
τοῦ Billboard Hot 100, σκαρφαλώνοντας στήν δέκατη θέση ἀπό τήν 32η, ἀμέσως μετά τήν περίοδο
του Halloween. Εἶναι ὁ πρῶτος καλλιτέχνης στην
ἱστορία πού σημειώνει ἐπιτυχίες στο Top 10 σέ ἕξι
διαφορετικές δεκαετίες, ξεπερνώντας τόν Ἄντυ Ουίλλιαμς, ὁ ὁποῖος ἀπεβίωσε το 2012 καί κατείχε τό ρεκόρ τῶν πέντε δεκαετιών!
Αντίστροφος μέτρησις γιά
Ζελένσκυ: Παραιτήθηκαν
δύο ὑπουργοί!
ΤΟ ΣΚΑΝΔΑΛΟ μέ τά ἑκατοντάδες ἑκατομμύρια δολλάρια σε μίζες που πρωταγωνιστεῖ ὁ συνέταιρος τοῦ
Οὐκρανοῦ Προέδρου ἐνδέχεται νά εἶναι ἡ ἀρχή τοῦ τέλους της γιά τόν Βολοντύμυρ Ζελένσκυ. Ὁ οὐκρανικός
λαός «βράζει» ἀπό τίς ἀποκαλύψεις καί τήν εὐνοϊκή μεταχείριση πού εἶχε ὁ προσωπικός φίλος τοῦ Προέδρου,
Συνέχεια στην σελ. 5
ΤΗΣ ΗΜΕΡΑΣ
Ἐκτός καλωδίου
ὁ ΑΔΜΗΕ, μετά τήν
εἴσοδο ἐπενδυτῶν
ΑΝΟΙΚΤΟ τό ἐνδεχόμενο να μείνει ὁ ΑΔΜΗΕ ἐκτός
τοῦ σημαντικοῦ ἔργου καταποντίσεως τοῦ καλωδίου
ἠλεκτρικῆς διασυνδέσεως Ἑλλάδος – Κύπρου ἀφήνουν κυβερνητικές πηγές, μετά τις πληροφορίες ὅτι
μεγάλοι παίκτες τῆς ἀγορᾶς σκοπεύουν νά ἐμπλακοῦν
σέ αὐτό. Συμφώνως πρός πληροφορίες, ἑταιρεῖες ἀπό
Συνέχεια στην σελ. 4
τοῦ Δημήτρη Καπράνου
Ἐνημέρωση ἀπό τούς κατσικόδρομους τοῦ διαδικτύου
Μητσοτάκης «τό έσκαγε»
Είδαμε καί ἐμεῖς τίς φωτ κυριολεκτικά! Ὁ Κυριάκος
τογραφίες οἱ ὁποῖες υπο
τίθεται ἀποτύπωναν τήν
δραπέτευση τοῦ πρωθυπουργοῦ ἀπό τό ἀεροδρό
μια Αλεξανδρουπόλεως μέσα ἀπό κατσικόδρομους
καί μονοπάτια πού ἀνοίχτηκαν νύχτα. Ήταν διαδικτυακός κατακλυσμός,
μέσα από μονοπάτια, πού
εἶχαν ἀνοίξει «οἱ ἄνθρωποί
του», κόβοντας τα ψηλά
χόρτα μέ δρεπάνια! Εικόνες
που κυκλοφόρησαν ευρέως, αναπαρήχθησαν χω
ρίς ἔλεγχο, καί ἀποδείχθηκαν ψεύτικες!
Φυσικά, δέν εἶναι ἡ πρώ
τη φορά πού τό διαδίκτυο
φιλοξενεῖ ψευτιές, ανακρίβειες καί λάσπες. Το ίδιο έχει
γίνει καί εἰς βάρος ἄλλων
πολιτικῶν, ἀρχηγών κομμάτων, ἀλλά καί προσώπων πού ἔχουν δημόσιο
λόγο καί δημόσια εικόνα.
Ἐξ ἄλλου, πρόσφατο εἶναι
τό «μοντάζ» του BBC, πού
παραποίησε δηλώσεις τοῦ
προέδρου των ΗΠΑ.
Το πρόβλημα, όμως,
δέν εἶναι οἱ φωτογραφί
ες καθ᾿ ἑαυτές, εἶναι τό γεγονός ότι, πλέον, κανείς δέν
φαίνεται νά ἐνδιαφέρεται ἄν
εἶναι ἀληθινές.
Συνέχεια στην σελ. 4
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ 18
ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΗΣ,
ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΟΝ
ΕΛΛΗΝΩΝ
ΕΣΤΙΑ
O Mamdani
στήν Ἀθήνα
τοῦ Α. Π. Δημόπουλου*
ΟΧΙ, δέν ἔχω πληροφορίες, ὅτι ἔρχε
ται ὅμως, ἄν ποτέ ὁ νέος δήμαρχος
τῆς Νέας Υόρκης ἐρχόταν στήν Ἀθή
να (καί στήν Έλλάδα γενικώτερα) νομίζω, δέν θά ἤθελε, να φύγει. Δηλαδή,
σκεφτεῖτέ το, ποῦ ἀλλοῦ θά εὕρισκε ὁ
Mamdani τόσους ὁμοϊδεάτες μαζεμέ
νους; Καί δέν ἐννοῶ τούς ὁμόθρησκούς
του λαθρομετανάστες παρά τήν περίσσειά τους στα πέριξ, ἀλλά τούς τόσους
καί τόσους ἀλληλέγγυους Ελληνες.
Τελείως ἐπιγραμματικά καί ὡς εἰσαγωγή, σημειώστε. Κατηγορία πρώτη άλληλέγγυων ὅσοι ἀκόμα σεληνιάζονται μέ
τόν κ. Trump. Γιατί παρά τό ὅτι ἡ ἀπίθανη
Συνέχεια στην σελ. 3