Χανιώτικα νέα

AΡ. ΦΥΛΛΟΥ 17.428

Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η

ΤΙΜΗ

Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α

Τ Ω Ν

ΣΑΒΒΑΤΟ 23.11.2024

Χ Α Ν Ι Ω Ν

www.haniotika-nea.gr / e-mail: [email protected]

1€

ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΝΗΣΥΧΙΑ

«Μάχη των πυραύλων»

» Η Μόσχα απειλεί με αντίποινα
τις χώρες που έδωσαν όπλα
στην Ουκρανία για να χτυπήσει τη Ρωσία

Π

αγκόσμια ανησυχία επικρατεί για την έκβαση της
«μάχης των πυραύλων», καθώς η Μόσχα απάντησε στα αμερικανικά Atacms και τα βρετανικά
Storm Shadow με πυρηνικών προδιαγραφών πύραυλο Oreshnik.
Το ΝΑΤΟ ανακοίνωσε έκτακτη
συνεδρίαση με την Ουκρανία στις
Βρυξέλλες την Τρίτη, την ώρα που
ο Βλαντιμίρ Πούτιν απηύθυνε ευθεία

προειδοποίηση στη Δύση, ότι η Μόσχα έχει το δικαίωμα να πλήξει στρατιωτικούς στόχους σε χώρες που επέτρεψαν στο Κίεβο να χτυπήσει με τους
πυραύλους τους τη Ρωσία.
Παράλληλα, η ένταση στη γεωπολιτική σκακιέρα εντείνεται από την εμβάθυνση της συνεργασίας Ρωσίας – Βόρειας Κορέας.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΜΕΡΑ ΣΤΟ ΕΒΕΧ

» Σελ. 27

» Καθαρή νίκη Ροκάκη στις εκλογές
» Αναλυτικά η σταυροδοσία ανά τμήμα

Ενότητα - πρόοδος

» Σελ. 10-11

Γ.Γ. ΤΟΥ Κ.Κ.Ε.

Στα Χανιά
ο Δ. Κουτσούμπας

» Σύσκεψη φορέων, ομιλία
και επίσκεψη στο Μουσείο Τυπογραφίας

ΣΥΡΙΖΑ: Κάλπες για πρόεδρο

» Σελ. 7

» Κλίμα συσπείρωσης στα Χανιά
» Σελ. 6,20

ΧΩΡΙΑ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ

ΣΤΟ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

ΕΠΙΛΟΓΗ ΔΙΟΙΚΗΤΩΝ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΩΝ

Αμφιθέατρο “Ευάγγελος
Γρηγορούδης”

Αντίστροφη μέτρηση

» Τιμή στον αείμνηστο Καθηγητή
Χανιώτικα νέα
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ
Τεύχος 1118

διαδρομές

ΕΚΔΟΣΗ 23 Νοεμβρίου

2024

» Σελ. 8

8

αφιέρωμα

Λαϊκή ιατρ
ική

IK
ΒΑΛΛ ΟΝ | KOM
| ΜΟΥΣ ΙΚΗ | ΠΕΡΙ
ΡΙΑ | ΒΙΒΛ ΙΑ
| ΤΕΧΝ ΕΣ | ΙΣΤΟ
ΠΟΛΙ ΤΙΣΜ ΟΣ

γ

στην παλι
ά

■ Γιατροσ

όφια και συν

ταγές

Για τη λαϊκή
Παύλος Βλαστόιατρική στην παλιά
Κρήτη σημαντ
του, το οποίο ς, ο πατέρας της
ικά στοιχεί
Κρητικής
α καταχω
Λαογραφίας,
καταχωρήσει φυλάσσεται στο
ρεί ο
ΖΑΧΑΡΕΝΙΑ
Ιστορικ
στο τεράστι
αρκετό ενδιαφγιατροσόφια και συνταγ ό Αρχείο Κρήτης
ο αρχείο
ΣΗΜΑΝΔ
ΗΡΑΚΗ*
έρον, τόσο
. Ο Βλαστό
ές λαϊκής
άπτονται,
Ιατρικής,
ως προς
όσο και για
που παρουσ ς έχει
τα είδη θεραπε την ποικιλία των
Αν θα θέλαμε
ιάζουν
θεμάτων
ίας των αναφερ
να ομαδοπο
ωρητικά
των οποίων
ιήσουμε
τις
ομένων νόσων.
μπορούσαμε αναφορές του Βλαστού θε-

Κρήτη
ή στην παλιά
Λαϊκή ιατρικαγές

ΧΑΝΙΩΤ
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΙΚΑ ΝΕΑ
ΕΚΔΟΣΗ
23 Νοεμβρίο
υ 2024

Κρήτη

, θα
ρις μεγάλες να τις κατατάξουμε
σε τέσσεκατηγορίες.

■ Γιατροσόφια

και συντ

ς
O Kωνσταντίνο ι
Ρουγγέρης μιλάε ι
μελάν
στο Μολύβι -

σελ. 3

ΟΙ ΑΣΘΕΝ

Η πρώτη είναι
ΕΙΕΣ
οι ασθένειε
θοδοι και τα
υλικά καταπολές, καθώς και οι μέγράφει 39
μησής τους.
ασθένειες
Κατακαι διάφορα
βλήματα υγείας.
άλλα προΠαράδειγμα
το «Ιατρικόν
ντα από
εις δηλητηρ
μανιτάρια»:
«όταν εννοήσει ιασθέεδηλητηριάσθη
ποσότητα τινα από μανιτάρια, αμέσως τις ότι
να φάγη
να πίνη έλαιον χλωρών τσόχων και
άφθονον».
Αλλά και
η δεύτερη
αναφορά παρουσιά
ζει ενδιαφέρον:
«εις θάμβωμ
μών»: Λάβε α οφθαλέκβαλον τον βατόμουρα,
και φύλαξον ζωμόν των
χρειασθείς, αυτόν. Όταν
Πωλητής
βοτάνων
ανακάτωσε
μέρος εκ του
(Από το βιβλίο έξω από το Ταχυδρομ
ζωμού τούτου
του Α. Πλυμάκη
είο Χανίων
με ροδόσταμ
«Ο δίκταμος»
Γοητεία
ον
)
και βάνε εις (ροδόνερον)
ψύλλου εντός
νου υφάσματ
τους οφθαλος.»
μούς σου.
του ωτός.
τ ο
Εάν
πάσχουν ένεκεν οι οφθαλμοί
ΚΑΛΛΩ
δέρμα του
ΤΣΙΜΠΗΜΑΤΑ
Αρκετά αναφέρο ΠΙΣΜΟΣ
Κατσοχοίρου
δεν βλέπουν, γήρατος και
ρου), ομού
ΔΑΓΚΩ
κάμνεις άλευτρόπους καλλωπισνται για τα είδη
με ταις βελόναις(σκαντζοχοίρον εκ λινοσπόρ
και τους
κάμε κόνιν,
Η δεύτερη ΜΑΤΑ
μού και την
του, ταύτα
αναφορέ
ανάμιξον με
ου και βράπανισμένην
ζεις αυτό
πίσσαν (ίσως
ριλαμβάνει κατηγορία πε- γορία ς που κατατάσσονται κοσμετολογία εις νέον πήλινον
κόνιν) και άλοιφον
κοκαι έχουν θέση
στην τρίτη
μαδυούν αι
αγγείον – όταν
τον τόπον
που χρήζουν καταστάσεις στοιχεία
κατητρίχες
εδώ, αφού
ιατρικής πεσει το βρασμένο ολίγον κρυώπαρατίθενται επιστέγασμα της και φυτρώνουν άλλαι. όπου
βελτίωσης
ρίθαλψης
(και το
και
ν άλευρον κασυνταγής
ενδεχομένως
και που προκαθρωπος την
τασκευάζεις
ίασης
λούνται από
κόνιν ταύτην ). Εάν δε πίνει ο άνκαταεξ
στάσεων
τυλίσσεις αυτό αυτού πιταράκι,
με άσπρο
Ιατροσόφ
παράγοντες, εξωτερικούς θεωρούν, που ναι μεν δεν
ιον
ραπεύει τον κρασί, θεκαι θέτεις επί με ψιλόν πανί
Π. Βλαστού
ται ασθένειε
μα. Παραθέτ ζώα ή έντο- όμως
πονόνεφρόν
1865
των
ς,
του»
ει 15 τέτοιες
αποβλέπ
Χαρακτηριστική οφθαλμών σου»
ουν στην
περιπτώσεις.
όμως είναι
η «Θεραπεί
Παράδειγμα καλύτερη παρουσία
αναφέρεται,
και η, ως
α
ενός
θεραπεία
υγειούς
λους δαγκωμέ των από λυσσώδεις
ΦΥΤΑ ΚΑΙ
ρευματισμών:
«Λάβε κάππαριν
σκύ- νατόν και κατά το δυνων», «Ιατρικόν
ΒΟΤΑΝΑ
υδροφοβ
,
βλαστάρι
Η
τέταρτη και
ευπαρουσίαστου
δύο.
ίας»: Ευθύς
κατά
α και κομβία
τελευταία
μετά το δάγκαμα της οργανισμ
οκάδες λυσσασμένου κυνός)
κατηγορία
ού. Υπάρχου
1 πλάκα Κρητικού
(του 22
περιλαμβάνει
λάβε θερμόν
ρόν ύδωρ και
παρατηρήσεις
καλού σάπωνος
σχετικές αναφορέ ν
όξος
και 200 δράμια
σε
100 δράμια στεγνώσει. νίψον καλά την πληγήν, και χλια- Παράδειγ
φυτά
ς.
καθαρού
και
καρπούς, σημειώνο
΄Επειτα χύσον
ελαίου.
αφίνων
μα:
Τα βράζεις
γόνας υδροχλω
εις
επ’ αυτής ολίγας να
νται οι
«Κασσίδας
ευεργετικές
νον το οποίον αφόριο (καινόν) τσουκάλι
σταιδιότητές τους
θεραοξείδια εξαφανίζρικού οξέως, διότι τα
και δίδονται
περιχρύεις σκεπάζης δια του πώματός πήλιμεταλλικά πεία»: «Θεραπεία
ουσι το δηλητήρι
έξωθεν δια
της
Κασσίδας δια
του και ουδέν απλούστε
για τη διατήρησπαραινέσεις
πηλού δια να
όταν εννοήσης
ρον και ευκολότε ον του σιέλου.
του φυτού
μη
τούτου, δια
ας του σώματοςη της υγείρον τον μέσον καλομένου Αρδακτιλ
του οποίου
ζεις. Δια του ότι έβρασε αρκούντω εξατμίζει,
ο εκ της
ς το κατεβά- δυνος
μίγματος τούτου
ίνακα. Δια
φορές. Παράδειγ . 11 αναζεις από λεπτόν
την ασθένειτο οποίον καθαρί- παντός».πληρέστατα ουδετερο υδροφοβίας κίν- αν
μα:
ύται ευθύς
πανί και
«Τρώγετε πορτοκάλ
της κεφαλής,
ο πάσχων
και δια
από ρευματισ φυλλάττεις, αλοίφετα
της
Κασσίδας
Τρώγετε άφθονα ια
ι
καθ’ όλα τα
μούς και
λεγομένης,
μέλη
πορτοοι Κρήτες
κάλια, όσοι
πόνους, οίτινες όπου αισθάνεται
ορεινοί την
έχετε αιματώδ
και πληθωρ
θεραπεύουσιν
τινας ημέρας». εξαλείφονται μετά
ικήν κράσιν η
δια
υποφέρετε
του φυτού
ή
Δεν λείπουν
συχνά από
του λεβέβαια
εγκεφαλικάς
γομένου
και συνταγές
μάλλον αποκρου
συμφοράς,
Αρδακτικαθώς
επίσης και οι
στικές και
λίνακα (φυτόν
βριες, αλλ’
χολερικής ή
μακάως
ακανθώδες)
Βιβλίο Λαϊκή
ρικής κράσεως
νευτο οποίον
εκείνη αποδεκτέ φαίνεται την εποχή
συλλέγεις
Ιατρική, 2003
γυναίκες, οι , αι χλωμωτικαί
ένα ποσόν
(ξηραίνεις αν
«Φάρμακον ς για θεραπεία:
καθ’ έξιν δυσκοίείναι
εις πόνους
λιαι,
καίεις εις μέρος χλωρόν) και το
(αυτία) διά
χολολιθιώντες, οι χρόνιοι υποτασικοί
μικρών ποντικών ωτίων
και
περισυλλέξεις κατάλληλον δια να
οι χρόνιοι
Εύρε 4 – 5
:
και αρθριστικ
οί, οι εκζεματικ ρευματισμοί
την βάλλης την στάκτην καθαράν.
ζωντανά εντόςμικρά ποντίκια, ρίψε
τοπαθείς ερπητική
΄Επειτα
εις
οί και δερματα
ς δυσυκρα
καθαρότατον, πιάτο και προσθέτεις
έλαιον καθαρόν, φιάλης περιχούσης
σίας) εφ’ όσον
έλαιον δεν υποφέρετε από
ενοχλήσε
οποίας, αφού και κάμνεις αλοιφήν,
Κλείεις στερραιώουχί πεπληρωμένης.
δια της υπερχλωροδρικής δυσπεμψ ις της λεγομένη
ς την φιάλην
ς
λουσθεί καλώςο πάσχων από την κασσίδαν
γεμίας),αλλά
κρεμάς αυτήν
ίας (πόνους
και
εξυρεκαι καθαρισθ με θερμόν ύδωρ (χλιαρόν) τρώετε τον προσπαθείτε όσον το
κληρους μήνας.εις τον ήλιον επί ολόκαρπόν αυτόν
εί
δυνατόν να
δια της αλοιφήςεις την κεφαλήν, αλοίφετα
γητόν, όσον
όχι τόσον μετά
είναι ωφέλημο Το βάλσαμον τούτο
κυρίως με
το φακενόν τον στόμαχον
λίνακος. Τούτο της στάκτης του Αρδακτι-ι πρωϊαν λ.χ.
πόνων των ν εις τους πάσχοντας
περί
εκ
εξακολουθεί
αυτίων (των
σελ. 5
ον εντελώς
της 5μμ., όταν της 9π.μ. και το απόγευμα , την
βάνεις δύο
ώτων). Λαμθεραπευθεί.» ο πάσχων έως
σταγώνας
τελειώσει η
περί
ως
εξ
πέψις, διότι
ρίπτεις εντός
αυτούκαι τας
αναπτύσσει
Και άλλη:
τότε κυρίτας ευεργετικ
και ίασιν της «Αλοιφή προς διατήρησ
Και δυο αναφορέ
έπειτα φράττεις του πάσχοντος ωτίου,
άς του ενεργείας
.»
ς ως
κεφαλής.» πτώσεως των τριχών ιν τροφές και
και καταπαύο την οπήν διά βάμβακος
της
τις επιδράσ προς τις υγιεινές
υν οι πόνοι,
θρώπινο
ο πάσχων.
Αξίζει να την
θεραπευόμενος
εις τους στον
οργανισ
Το
αναφέρο
ανπρος τούτοις βάλσαμον τούτο ωφελεί
όσων ενδιαφέρ υμε προς χάριν αναφέρει ο Βλαστόςμό: «Τον χειμώνα, λοιπόν’,
καθ’ όλον το
, «τρώγει τις
ονται ή ανησυχο
περισσότερον,
αισθάνεται
σώμα ένθα
για
και
πόνους, τριβόμενο
την
εάν
ύν
τις
κοιμάται
Δηλητηρίααυξανόμ
δε δεν λάβει
ται πληθωρικ
ς διά μαλλίση από μανιτάηση» ορισμένω ενη «ερημοποίός και η σωματικήτα μέτρα του γίνεπροδιαθέτει
ρια και θάμβωμα
αυτή κατάστασ
κεφαλής τους: ν περιοχών της
προς συμφορή
ις
αποτόμους
σεως, ιδίως
οφθαλμώ
πτουν (μαδύουν «δια να μη πίμεταβολάς
ν.
της θερμοκρα κατά τας
τον χειμώνα
κεφαλής και ) τα μαλλία της
σίας. Κατά
τα
τα γένεια:
περισσοτέραν όργανα της χωνεύσε
καύσε
ως έχουσι
τροφαί πυκναί, δύναμιν. Συνιστώνται
δια τούτου
ζεσταί και ξηραί
(ως κυνήγι,
χοι-

Συνέντευξη με
Αδαμάρα
την Κατερίνα

ΣΗΜΕΡΑ ΜΕ ΤΑ “Χ.Ν.”

• Συντάξεις: “Διόρθωση”
στην Εισφορά Αλληλεγγύης

» Σελ. 25

• Ποδόσφαιρο: Τα βλέμματα
στο τοπικό πρωτάθλημα

» Σελ. 54

» Πρώτος σε βαθμολογία
ο Γ. Μπέας

» Σελ. 16

Τεμένια Σελίνου

» Σελ. 29