ΠΕΜΠΤΗ 12 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2023
ΑΥΤΟΣ 199ILTER III
NOAITIIMOI
Η νέα αρχιτεκτονική πρόταση για το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο στην Αθήνα
Thomas Phier και Tsolakis Architects και Καλλιόπη Κοντάζογλου
· RCR Arquitectes και Παρμενίδης-Longuepee- Μάρη
Τη Διεθνή Επιτροπή Αξιολόγησης με αλφαβητική σειρά αποτελούν τα εξής μέλη:
Η Διεθνής Επιτροπή Αξιολόγησης επέλεξε ομόφωνα, μετά από ενδελεχή και διεξοδική
εξέταση των προτάσεων που υποβλήθηκαν, την πρόταση των αρχιτεκτονικών γραφείων
David Chipperfield Architects και Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη ΑΕ. Η επιλεγείσα πρόταση συγκεντρώνει τα στοιχεία της ευρηματικής σχέσης μεταξύ του παλαιού και του νέου κτιρίου,
της ποιότητας της χωρικής εμπειρίας, της ευαισθησίας προς τις προγραμματικές και μουσειολογικές-μουσειογραφικές προκλήσεις, της πολεοδομικής ένταξης στον ιστό της πόλης
και της πρωτοπόρας επίλυσης θεμάτων βιωσιμότητας και περιβαλλοντικού σχεδιασμού, 6πως σημειώνει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ.
Μετά την ενημέρωσή της από τον πρόεδρο της Διεθνούς Επιτροπής Αξιολόγησης Ανδρέα
Κούρκουλα, η Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η πρόταση των γραφείων David Chipperfield και
Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη εικονοποιεί το όραμα, δημιουργεί ένα μοναδικό τοπόσημο στον αστικό ιστό, είναι ανθρωποκεντρική. Προβάλλει την εθνική διάσταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, το οποίο συνδέει με το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Επισημαίνω, ότι όλες οι
προτάσεις που κατατέθηκαν, διακρίνονται από υψηλή ποιότητα, αισθητική και όραμα, ενώ
ανταποκρίνονται πλήρως στις προδιαγραφές που θέσαμε. Ευχαριστώ όλους όσους συμμετ
τείχαν, λληνες και ξένους αρχιτέκτονες. Θέλουμε ένα μουσείο εξωστρεφές, σε διαρκή
διάλογο με την κοινωνία, με δυναμική ματιά προς το μέλλον. Η επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου συμβάλλει ουσιαστικά στην αναγέννηση της ευρύτερης περιοχής
του ιστορικού κέντρου της Αθήνας. Πρόκειται για ένα από τα εμβληματικά έργα, που ο
πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει συμπεριλάβει στις προγραμματικές δηλώσεις
της κυβέρνησης και για το οποίο έχει έντονο προσωπικό ενδιαφέρον. Ευχαριστώ ιδιαίτερα
τα μέλη της Διεθνούς Επιτροπής Αξιολόγησης για την εξαιρετική ποιότητα της δουλειάς
τους. Ευχαριστώ τον Νικόλα και την Ειρήνη Λαιμού, καθώς το πρώτο στάδιο του έργου, ο
λοκληρώθηκε χάρι στην ευγενική δωρεά τους. Ευχαριστώ τα στελέχη του ΥΠΠΟΑ, μέλη
της Επιτροπής Παρακολούθησης των διαδικασιών εξέλιξης του έργου της δωρεάς, για την
υποστήριξη του όλου εγχειρήματος. Η παρουσίαση της πρότασης των γραφείων Chipperfield
-Τομπάζη θα γίνει, εντός του επομένου μηνός, από τους αρχιτέκτονες με την παρουσία του
πρωθυπουργού».
• Herzog and de Meuron και AETEP Aρχιτέκτονες
•Diller Scofidio + Renfro και VAP Architects και Neiheiser Argyros
Adjaye Associates και Kizi Studio
ΟΜΑ και Σακελλαρίδου Παπανικολάου Αρχιτέκτονες
Την πρόταση των αρχιτεκτονικών γραφείων David Chipperfield Architects και Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη ΑΕ για το Νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, επέλεξε η Διεθνής Ε.
πιτροπή Αξιολόγησης. πως αναφέρει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, η Διεθνής Επι· Πλωτινόπολη: Ξεκινούν έργα ανάδειξης
τροπή
Αξιολόγησης, που συγκροτήθηκε από
την υπουργό
του αρχαιολογικού χώρου στον Εβρο
Πολιτισμού και Αθλητισμού
Λίνα Μενδώνη, τον Απρίλιο 2022, διεξήγαγε και περάτωσε τη διαδικασία επιλογής της
μελέτης του αρχιτεκτονικού προσχεδίου, δηλαδή της αρχιτεκτονικής πρότασης, σύμφων
να με την οποία ιδρύεται το Νέο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η διαδικασία της εκπό Ακόμη ένας αρχαιολογικός χώρος αναδεικνύεται στον βρο από το υπουργείο Πολιτι·
νησης μελέτης αρχιτεκτονικού προσχεδίου, με τίτλο «Αναβάθμιση, υπόγεια επέκταση σμού και Αθλητισμού, η Πλωτινόπολη, όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ.
και διασύνδεση με το Ακροπόλ Ακρός του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου...» έχει εγκρι-Συγκεκριμένα, το υπουργείο προχωρά στην προστασία και ανάδειξη του αρχαιολογικού
θεί με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού (αρ. 558074/17.11.2021-ΦΕΚ χώρου της Πλωτινόπολης, στο Διδυμότειχο, με την κατασκευή στεγάστρου προστασίας
και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου, με διαδρομές περιήγησης και για ΑμεΑ.
Πως δήλωσε η αρμόδια υπουργός, Λίνα Μενδώνη, «στο πλαίσιο της στρατηγικής του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για την ισόρροπη ανάδειξη της πολιτιστικής μας
κληρονομιάς σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, αναδεικνύουμε στον παραμεθόριο βρο τη
ρωμαϊκή πόλη της Πλωτινόπολης. Πρόκειται για μία πόλη που έχει αποδώσει ευρήματα,
Β΄5352).
που αποδεικνύουν την 1στορική διαχρονία της
Θράκης. Στο
χος της επέμβάσης είναι η
διαμόρφωση
ενός κελύφους που θα
προφυλάσσει
πλήρως
αρχαιότητες
από καιρικές
συνθήκες και
ανθρωπογενείς φθορές.
Ο αρχαιολογικός χώρος
θωρακίζεται,
σε επίπεδο
πυροπροστασίας και ενεργειακής
αυτονομίας,
ακολουθώντας σύγχρονες διεθνείς
πρακτικές, ενώ παράλληλα ενισχύεται η εμπειρία του επισκέπτη με έναν περίπατο ο οποίως θα συνδέει τον αρχαιολογικό χώρο με το Μουσείο και τα άλλα μνημεία της πόλης».
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, κατά τον σχεδιασμό των επεμβάσεων ελήφθησαν υπόη σημαντικότητα του μνημείου, ή αρμονική ένταξη του στεγάστρου στο φυσικό περιβάλ.
λον, οι πορείες περιήγησης και η ενεργειακή αυτονομία του χώρου. Προβλέπονται, μεταξύ
άλλων, η δημιουργία διαδρόμου περιήγησης στον προστατευμένο -με το στέγαστρο-αρχαιολογικό χώρο για την απρόσκοπτη πρόσβαση των ΑμΕΑ και του κοινού, η εγκατάσταση
συστημάτων αντικεραυνικής προστασίας, πυροπροστασίας, αντιπλημμυρικής προστασίας
και ενεργειακής αυτονομίας, με χρήση φωτοβολταϊκών.
Η ρωμαϊκή Πλωτινόπολη τοποθετείται νοτιοανατολικά του Διδυμοτείχου στον οχυρόλοφο «Αγία Πέτρα». Ιδρύθηκε από τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Τραϊανό (98-117 μ.Χ.) προς τιμήν της συζύγου του Πλωτίνης και έκτοτε
αποτέλεσε οικονομικό και εκκλησιαστικό κέντρο, μέχρι και το Βυζάντιο. Το 1960, ο καθηγητής Γ. Μπακαλάκης
ταύτισε τη συγκεκριμένη θέση με την Πλωτινόπολη. Το 1965, τυχαία ήρθε στο φως η χρυσή προτομή του Ρωμαίου
αυτοκράτορα Σεπτίμιου Σεβήρου. Συστηματικές ανασκαφές στην Πλωτινόπολη, από το 1977, έχουν φέρει στην
επιφάνεια ένα οικοδομικό συγκρότημα, πιθανότατα πολυτελή κατοικία ή δημόσιο κτίριο, λουτρά με ψηφιδωτό
δάπεδο διακοσμημένο με περίτεχνα μοτίβα. Αποκαλύφθηκε, επίσης, πηγάδι, κτισμένο με λαξευμένους λίθους
και θεμελιωμένο επί του βράχου. Η άντληση γινόταν από πλαϊνό άνοιγμα στο οποίο οδηγούσε καμαροσκέπαστος θάλαμος, με κάθοδο σε αυτόν, μέσω κλίμακας. Συνδέεται με γειτονικό θάλαμο, ενώ έχουν αποκαλυφθεί
και τμήματα αγωγών. Θεωρείται ότι επρόκειτο για το κεντρικό σύστημα ύδρευσης της πό
λης. Στη ρωμαϊκή περίοδο ανήκει και αίθουσα με ψηφιδωτό δάπεδο που απεικονίζει υδάτινες παραστάσεις, με τον βρο ως νέο και την Πόλη ως γυναίκα, ενώ έχουν αποκαλυφθεί και
πασσαλότρυπες από κατασκευές της νεολιθικής περιόδου.
Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ
• David Chipperfield Architects και Γραφείο Μελετών Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη ΑΕ
· SANAA (Kazuyo Sejima + Ryue Nishizawa) και Buerger Katsota Architects
• Atelier Jean Nouvel και George Batzios Architects
Kengo Kuma and Associates και K-studio
ΔΕΗΜΟΙΡΕΣ ΑΜΟΠΡΑΣΙΕΝ - BALL-18 LAMIN
Όπως αναφέρει η ίδια ανακοίνωση, ο David Chipperfield είναι ένας διεθνώς καταξιωμένος και πολυβραβευμένος αρχιτέκτονας. Το αρχιτεκτονικό του γραφείο διαθέτει αποδε-ψη
δειγμένα μεγάλη εμπειρία στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό μουσειακών χώρων διεθνώς, με
ταξύ των οποίων το Neues Museum στο Βερολίνο, το The Hepworth στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Museo Jumex στο Μεξικό. Το αρχιτεκτονικό γραφείο μελετών Αλέξανδρου Ν. Τομπάζη ΑΕ είναι αναγνωρισμένο και βραβευμένο γραφείο με εμπειρία σε μεγάλα έργα.
Σύμφωνα με την ορισθείσα διαδικασία, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης της Επιτροπής Αξιολόγησης, κατατέθηκαν προσχέδια από δέκα αρχιτεκτονικά γραφεία του εξωτερικού σε συνεργασία, αντίστοιχα, με δέκα ελληνικά αρχιτεκτονικά γραφεία.
Είναι τα εξής:
Γεράσιμος Γιαννόπουλος, νομικός
· Γεώργιος Δεοδάτης, πολιτικός μηχανικός, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κολούμπια
• Pierre B. Dudrey, αρχαιολόγος, καθηγητής, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου της Λωζάνης
Louis Godart, αρχαιολόγος, ομότιμος καθηγητής Πολιτισμών του Αιγαίου του Πανεπιστημίου της Νάπολης
Federico I, σύμβουλος για την καλλιτεχνική κληρονομιά των Προέδρων της Ιταλικής Δημοκρατίας C. A. Ciampi
και G. Napolitana
Christopher Hudson, ιπορικός Τέχνης και εκδότης του οίκου Lowgil Publishing, πρόεδρος του Motomun
Group of International Publishers (MGIP)
* Ανδρέας Κούρκουλας, αρχιτέκτων, καθηγητής στην Αρχιτεκτονική Σχολή του ΕΜΠ
· Meejin Yoon, αρχιτέκτων, κοσμήτορας του Cornell University College of Architecture, Art and Planning ιδρύτρια του Design Across Scales Lab.
Η εκπόνηση της μελέτης του αρχιτεκτονικού προσχεδίου αποτέλεσε το αντικείμενο δωρεάς προς το υπουργείο
Πολιτισμού και Αθλητισμού της ΑΜΚΕ «Οικογένεια ΝΣΛ» της οικογένειας Νικολάου και Ειρήνης Λαιμού.