Πρωτοσέλιδα εφημερίδων και εξώφυλλα περιοδικών
Πρωτοσέλιδο Χανιώτικα Νέα:
Newspaper website Website







Recognized text:
Χανιώτικα νέα

AΡ. ΦΥΛΛΟΥ 17.275

Κ Α Θ Η Μ Ε Ρ Ι Ν Η

ΤΙΜΗ

Ε Φ Η Μ Ε Ρ Ι Δ Α

Τ Ω Ν

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24.5.2024

Χ Α Ν Ι Ω Ν

www.haniotika-nea.gr / e-mail: [email protected]

1€

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ

1897:
Η τελευταία
κρητική
επανάσταση

» Σελ. 32 - 34

ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ

Τέλος το πάρκινγκ
στην Ανατολική Τάφρο
■ Υπογράφηκε η σύμβαση για τη μελέτη

ΣΤΗΝ ΚΑΡΠΑΘΟ

Τιμήθηκε
η μνήμη του ήρωα
σμηναγού Ηλιάκη
Χανιώτ

ικα νέα

α

κα νέ
Χανιώτι

α

αφιέρωμ
δοση Ειδική έκ

«Εμείς

» Σελ. 31

| Μάιος 202

4

ΒΑΣΙΛΗΣ

ιστορικό

αφιέρωμα

που ζήσα
με την
Κατοχή
...
ΨΥΛΛΑΚ

ΗΣ

3

Τα χρόνια
έχουν περάσ
ξένης και
ει, οι μνήμε
του Αριστ
όδημου Ψυλλ ς όμως παραμένου
όλα αυτά
που σημά
ν ισχυρές
άκη. Με
δεψαν τη
• Πριν τον
μνήμη του. τον κ. Βασίλη κάνου για τον κ. Βασίλη
Ψυλλ
με μια συζήτ
σε στο χωριόπόλεμο κ. Βασίλ
η πόσος
ηση για όλα άκη, γέννημα-θρέμμα
;
κόσμος
Πρέπει να
όσα βίωσε
του χωριο
ζούήταν πάνω
ύ, γιος της
το χωριό
είχε πάνω
από 1000
την περίο
από 100
κάτοικοι,
παιδιά
δο της Κατοχ Πολυτο σχολεί
• Θυμάσ
ο
τε το ξεκίνη ! Κεφαλοχώρι!
ής και
Θυμάμ
μα του

α
σ η σ τη ρ ίζ
Η Α ντ ίσ τα
ν
έω
ρ
ών Ο
τω ν Λ ευ κ

»

αι τον θάνατο
πολέμου
στα 1940;
νου Ψυλλά
ενός μπάρμ
κη
πα μου –
Κωνσταντίνίας. Τα κλάματ- που σκοτώθηκε
στο μέτωπ
ο της Αλβα• Τη Μάχη α, τα μοιρολόγια...
Βέβαια! Ήμουντης Κρήτης;
παιδί και
κατέβαιναν
στον κάμπο ακούγαμε τα “Στούκ
πολλοί οι
ας” που
για να βομβαρ
Λακκιώτες
δίσουν. Ήταν
που έφυγαν
πολεμήσουν.
για
Σκότωναν
έπαιρναν
Γερμανούς τα κάτω για να
τα όπλα.
και
από
• Πότε
αυτούς
πρωτοείδατε
Ήταν αρχές
Γερμανούς
Ιουνίου,
στο χωριό
Αντωνίου
;
και το χωριό χτύπησε η καμπά
να του
κάτω στο
ερήμωσε.
Σάκος για
ρυάκι
τη
Εμείς κατεβή Αγ.
μεταφορ
από το σημείο και βλέπαμε τα
ά σταριού
καμε
αυτοκί
από την
νητα να περνάν
περιοχή
μιχάλη. Έφτασ που τώρα είναι
του
Ομαλού
και κάνιστρο
ε
το άγαλμα
καύσιμα.
για
του
Είχαμε ακούσ αν στο χωριό αλλά
Υλικό από
γερμανικ
δεν βρήκαν Χατζη- μου
τη
ή κατοχή
υπήρχε φόβος·ει για την εκτέλεσ
έκοβε ένα
που
βρίσκετα
η στον Αλικιακανένα. νη
ι στη συλλογή
τετράγωνο
ήταν τέτοια
σης. Όταν
την εποχή
του κ. Ψυλλάκ
σοκολάτας
νό και
η αγριότητα
είδαμε να
που για μας
η.
της κατάστ
νες έφεραν ήταν “χρυσάφι”.
φεύγουν
ρίσαμε αμέσω
εκείΜετά από
ατα αυτοκί
μια γυναίκ
ς γιατί δεν
σαν μετά
κάποιους
α από τα
οι στρατι
από 2-3
είχαμε εμπιστ νητα, δεν γυ- και την έλεγαν
μήΧανιά στο
ώτες παρέμε
Καλλιρόη.
οσύνη, μήπως μου είχε
σπίτι αυτό τους φέρνει καθημ ημέρες απειλώντας
ιναν στο
κουβέρτες,
Απένα
μεγάλη
ντι
χωριό. Το
τον
τις
σε αυτήν
ερινά τον
έχθρα,
βράδυ έφεραν πιάτα του
η μητέρα έχει κακά ξεμπερ
με εκεί. Ένας βάλαμε κάτω από
αριθμό των ότι, αν δεν
σπιτιού μας, γιατί δεν πρόσεχε
δέματα. Ο
τις ελιές
επέστρεψε
λη Εβδομ
τα σκεύη,
και ξαπλώ
κάτω μεριά.
Πολιός λοιπόν εργατών, θα
τα
χε στρατι
άδα, πήρε
τα
σαωτική δύναμ στο χωριό, είδε
Και μας έκανε έσπαγε και τα πετούσ
, ήταν Μεγάένα
ριουσία που
σακάκι και
ότι δεν υπήρ- λας αυτή
επιστρέψουμ
η και έδωσε
ε στην
εντύπωση
είχε στα
η Καλλιρ
ε στα σπίτια
το σύνθη
Ασκορδαλού, έφυγε προς μια πε• Έχετε μνήμε όη. «Ιδέ, ιδέ» έλεγανγιατί κάπνιζε κιό- ούτε και σήμερα
ξαναήλθαν,
μα για να
μας. Μετά
σε ένα σημείο
με τα σύγχρο
χτύπησε
ς από τη
οι γυναίκ
τη βρεις.
πάλι η καμπά από κάποιες μέρες στο Οροπέ
που
οι περισσ
να μέσα
ες.
μεταφορά
διο
ότεροι. Οι
δεν μπορεί
να, αλλά
μηχανημάτω
• Οι Λάκκο
Γερμανοί
Βέβαια, αυτή από τους Γερμα
δεν φύγαμ
ς να
ματα που
ν
ι πείνασ
είχαν εντοπί
ε
θα έκαναν
ήταν η μεγάλη νούς;
Πείνασαν
αν
σει τα οική- των γεωργι
επίταξη.
μητέρα μου
βέβαια, είχαμε στην Κατοχή;
αγγαρεία,
Με διερμη
κών μηχαν
ότι σε δύο
ντα, λάδι
η μεταφο
νέα είπαν
σαν στην
όμως κτηνοτ
ημάτων
ήθελε από
ώρες θα
και χόρτα.
ρά
στη
πλατεία,
στον Ομαλό
το σπίτι
ροφικά προϊόΜε αυτά
• Mιλήσ
τα μεγάλα
ξύλα, “αμαξέ
και να φύγει. έπρεπε να πάρει
. Τα έλυγιατί ήταν
ζούσαμε.
τε
κομμά
μας
ό,τι
δες”
καινούργιο,
Ήθελαν το
για τα
τια τα έδεναν
στο χωριό
τα λέγανε
μάνα μου,
σπίτι μας “γαϊδουρόδρο
διώροφο
, και τα
. Έχετε μνήμε δύο “μπλόκα”
σε
και
αλλά τι να
μο” στον
πήγαιναν
που έγιναν
Το πρώτο
Ομαλό. Δεν
μπορούσε
από
κάνει, πήρε μεγάλο. Έκλαιγε η μος… Θυμάμ
ήταν δοκιμα ς από αυτά;
αι να είχαν
να
ήταν καλός τον θυσμός.
τα ρούχα
στικό για
λάστιχα και
και εγκατα πάρει τα έπιπλα
πάει τρία
Πίστεψαν
δρόνα ξενοιά
και τα οικοκυ γιατί δεν
ένα ερπυστ
σταθήκαμε
τρακτέρ,
οι χωριαν
τα δύο με αγγαρεία. Μετά
ριοφόρο.
γιαγιάς λίγο
οί ότι θέλουν σει ο πληστο σπίτι
ρικά είδη πόλεμο και τη
Αυτό
την
του παππο
δεκαετία
πιο
κόσμο για
του ΄50 υπήρχ έμεινε μετά τον μια πρώτη κύκλω “απόδραση” του
ύ και της και άλλες μηχαν
• Και εσείς πέρα.
Πολιού έκαναν
ση, από
και οι Γερμα
ε ακόμη.
ές, σπαρτι
ντού. Κάποιο
Τα πήγαν
πάνω και
η καθημ
Πήγαν
κή, θεριστ
νοί στο χωριό
υς έπιασα
στο
ερινότητα
ική, αλωνισ
σαν μετά.
ν στην εκκλησ κάτω, από πα, πώς ήταν ευδοκιμούσε Οροπέδιο για να
σας;
Υπήρχε μια
Στη δεύτερ
τική.
φυτέψουν
ία και τους
στην “καρδι
παγωμάρα
η κύκλωση,
σιτάρι που του 1944 ημέρα
τα καλύτε
άφηΘυμάμαι
ά” του
μεταξύ μας.
ρα χωράφ
του Αγ. Χαράλα στις 10 Φεβρο
ότι είχαν
ια που είχαν οροπεδίου που ήταν από τα Χανιά
των Λάκκω
μπροστά
ένα σκύλο
μπου, ήλθαν υαρίου
και μετά
ν που είχαν
επιτάξει.
από
δρα από
δυνάμεις
με περίπο
Οι κάτοικ
ψαν σίκαλη
χάσει την
ναν και δεν το σπίτι που έμετο τοπικό
λα που είχαν
οι
περιουσία
γύρω- γύρω
μπορούσες
φυλάκιο
και άντους φύτε- γειτονιά. Είχα
είχαν φέρει
πήγαιναν
ράσεις καν
από
να πεξυπνήσει
από
γεωπόνους, το Οροπέδιο. Οι
πρωί- πρωί, από γειτονιά σε
Γερμανοί φωνές παρά μόνο
σκοπό βέβαια μπροστά. Και
και άλλες
είχαν κάνει
δεν ακούγο
εργασίες.
κανά σκυλί
. Εγώ ήμουν
κάτω
ασβεστοκάμιν
νταν
4-5 ετών
ή γαϊδού
ο λάκη, γειτονιά που είχα
και
ρι. Πήγα
ένα θείο,
στην
που ήταν
στον σιτιστή πήγαινα εκεί
ΤΟ ΑΕΡΟ
τον
Σταμάτη
23 ετών
ΔΡΟΜ
σα, κατέφτ
• Το αεροδ
Τζοτζοαπό 30 ετών, που ήταν πάνω
ασε και το και με έπαιζε και
ρόμιο στον ΙΟ ΣΤΟΝ ΟΜΑΛ
μόλις έφτατητα του
με αγγαρ
περίπολο.
Ο
Ομαλό το
τους άλλους πιο μεγάλος από
θείου μου
είες;
Ζήτησ
έκανα
αν
και με
στρατην
στην εκκλησ
ν επίση
Ναι, έρχοντ
τιώτες
ς
ία. Με πήρε νοήματα του είπαν ταυτόκαι
την εκκλησ
αριθμό ανδρώαν κάθε μέρα και
να πάει
από το χέρι
πρέπει να
ία, δυστυχ
έπαιρναν
ώς δεν έφυγε και κινήσαμε για
ένα μεγάλο αιωνόβιες
λος Γιαννα ν. Πρόεδρος της
είχε και
κοινότητας
ελιές και
κάκης (Πολιό
κάτω που
ήταν ο Παύ- στης γιαγιά
μπορούσε
ήταν κάτι
ς) και από
κάθε μέρα
παινα κρυφτε
μου,
10, 20,
αυτόν
ί! Φτάσα
θα τον έπαιρν ζήτησε κάτι να
διά.
με
σε μια κατάστ 30 άτομα. Ο πρόεδρ ζητούσαν
φάει γιατί
πίστευε ότι
που έτρωγε αν οι Γερμανοί
ος κρατού
αση για
Αυγια
να πηγαίν
μην πηγαίν
, έφτασε
ουν όλοι,
πάλι το περίποαγγαρεία. Και πάνω
ο σιτιστή
ουν οι ίδιοι.
τός
να
ς. Αυτός
-γιατί πήρε
λο στο οποίο
κάτι
πολύ καιρό Μετά από μήνες Γερμανοί
ήταν
ήταν ανένδο τους έλεγε, άλλα
χαν απαυδ
να γίνει το
οι άλλοι
ήσει
τοι. Όταν
έργο- εί- μου, γύρισε
δύο
πήραν τον
προς τη
σκληρή δουλει οι κάτοικοι γιατί
μητέρα
μια
ήταν
κίνηση σαν
ά και έφευγα
πολύ
μου ο σιτιστή μπάρμπα
τια τους
να έλεγε
ν από τα
ς και έκανε
για να μην
«προσπάθησα
σπί- αδελφό σου, αλλά».
πάνε
Μια μέρα
να
λοιπόν που στην αγγαρεία. πέθανε στο Μαουτ Ο θείος μου Σταμάτ γλιτώσω τον
ης
δεν είχε
Iστοχάουζεν.
ντρώσει
συγκε- Αγιά και από
Αυτούς τους Τζοτζολάκης
τον απαρα
ρίες από
εκεί στη
ίτητο
πήραν στην
μετά τον
Γερμανία.
χωριό την το
ο πρόεδρ
πόλεμο.
Θα γύρισα
ος, τον συνέλααριθμό
της κατοχής εποχή
ν 8-9 άτομα
• Θα ήταν
Γερμανοί
μας διβαν οι
ηγείται ο
ιδιαίτερη
και
κ. Βασίλης
Κρατούσαν
ημέρα αυτή…
μια δεξαμε τον έκλεισαν σε
Ψυλλάκης.
αυτοί τα
νή που είχαμε
Μαουτ
“χαμπάρια”
σπίτι μας
και την είχαν στο μοιρολ χάουζεν, πώς
πέθανε και ποιος πέθανε στο
τρέψει σε
μεταόγια και τον
κρατητήριο!
ακόμη θυμάμ
θρήνο!
Τον άφη- γιατί ήταν
αι τα
πολλοί αυτοί Ένα βουητό σε όλο
το χωριό,
που δεν γύρισα
ν.

συμβολή
τα από τη Κρήτης
- ντοκουμέν
χη της
Μαρτυρίες κιωτών στη Μά κατακτητές
στους
των Λακ
να ενάντια
αγώ
ν
και στο

ΣΗΜΕΡΑ ΜΕ ΤΑ “Χ.Ν.”
-0

18-85404-6

ISBN: 978-6

ΣΤΗ ΛΙΜΝΗ ΤΟΥ ΤΕΡΣΑΝΑ

Εικόνες καταστροφής

» Σελ. 4

ΣΗΜΕΡΑ ΣΤΟΝ ΑΠΟΚΟΡΩΝΑ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Η διαδικασία ώστε να πάψει να χρησιμοποιείται η Ανατολική Τάφρος ως χώρος στάθμευσης
ξεκίνησε χθες με την υπογραφή της σύμβασης
για τη μελέτη ανάπλασης από τον δήμαρχο Χανίων και τον διευθύνοντα σύμβουλο της αναδόχου εταιρείας.
Στις κατευθύνσεις που θα δοθούν στον μελετητή προβλέπεται πέραν από την κατάργηση
του χώρου στάθμευσης, η διαμόρφωση της Τάφρου ως χώρος αναψυχής και ανάπαυσης και
η διατήρηση το πιθανότερο, σε μικρότερο μέγεθος, του θεάτρου.
» Σελ. 7

Έλενα Κουντουρά, Γιώργος Τσίπρας,
Νάσος Παπαργυρόπουλος
και Βασίλης Σίμος μιλούν
στα “Χ.ν.” εν όψει Ευρωεκλογών
» Σελ. 20 - 21 & 22

Τουρισμός: Η Κρήτη
“στοχεύει” στην αραβική αγορά

» Σελ. 12

Εφορία: “Παγώνουν” για
ένα χρόνο τα επιτόκια
σε ρυθμισμένες οφειλές

» Σελ. 23

Έρευνα: Ποιες ξένες
γλώσσες μιλούν οι Ευρωπαίοι

» Σελ. 27

Βόλεϊ: Πρώτη νίκη
για τις γυναίκες του Κύδωνα

» Σελ. 63

Διεθνής
επιστημονική ημερίδα

■ Αύριο οι απονομές του Διαγωνισμού
Αφίσας του Μουσείου Τυπογραφίας

» Σελ. 35

ΚΑΙ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ

Απειλείται με λουκέτο
το ΚΔΑΠ
■ Ανησυχία οικογενειών
ατόμων με αναπηρία

» Σελ. 5

ΑΠΟ ΜΑΛΕΜΕ ΕΩΣ ΚΟΛΥΜΠΑΡΙ

Νέα πεζοδρόμια

» Σελ. 6

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ

Περιοδεία Ζέτας Μακρή
χθες στα Χανιά

» Σελ. 8